{"title":"Relacje wiele-do-wielu","version":"3.1","locale":"pl","docname":"topics/db/examples/many_to_many","url":"/pl/3.1/topics/db/examples/many_to_many/","canonical":"https://djangodocs.dev/pl/3.1/topics/db/examples/many_to_many/","summary":"Aby utworzyć relację wiele-do-wielu użyj klasy ManyToManyField . Za przykład weźmy „Article”, który może znaleźć się w wielu publikacjach „Publication”. Natomiast…","html":"

Relacje wiele-do-wieluLink to this heading#

\n

Aby utworzyć relację wiele-do-wielu użyj klasy ManyToManyField.

\n

Za przykład weźmy „Article”, który może znaleźć się w wielu publikacjach „Publication”. Natomiast jedna publikacja(„Publication”), może zawierać wiele artykułów(„Article”).

\n
Python
from django.db import models\n\nclass Publication(models.Model):\n    title = models.CharField(max_length=30)\n\n    class Meta:\n        ordering = ['title']\n\n    def __str__(self):\n        return self.title\n\nclass Article(models.Model):\n    headline = models.CharField(max_length=100)\n    publications = models.ManyToManyField(Publication)\n\n    class Meta:\n        ordering = ['headline']\n\n    def __str__(self):\n        return self.headline\n
\n

Poniżej zaprezentowano przykłady operacji, jakie mogą zostać wykonane przy użyciu funkcji dostępnych w Python API:

\n

Utwórz kilka nowych instancji klasy „Publication”:

\n
Python console
>>> p1 = Publication(title='The Python Journal')\n>>> p1.save()\n>>> p2 = Publication(title='Science News')\n>>> p2.save()\n>>> p3 = Publication(title='Science Weekly')\n>>> p3.save()\n
\n

Utwórz obiekt klasy „Article”:

\n
Python console
>>> a1 = Article(headline='Django lets you build Web apps easily')\n
\n

Dopóki artykuł „a1” nie zostanie zapisany, nie można przypisać do do żadnej publikacji:

\n
Python console
>>> a1.publications.add(p1)\nTraceback (most recent call last):\n...\nValueError: "<Article: Django lets you build Web apps easily>" needs to have a value for field "id" before this many-to-many relationship can be used.\n
\n

Zapis obiektu „a1” odbywa się w poniższy sposób:

\n
Python console
>>> a1.save()\n
\n

Teraz możesz przypisać artykuł „a1” do publikacji „p1”:

\n
Python console
>>> a1.publications.add(p1)\n
\n

Utwórz kolejny obiekt klasy „Article”. Przypisz go do kilku publikacji:

\n
Python console
>>> a2 = Article(headline='NASA uses Python')\n>>> a2.save()\n>>> a2.publications.add(p1, p2)\n>>> a2.publications.add(p3)\n
\n

Dodanie artykułu „a2” do publikacji „p3” po raz drugi, nie doprowadzi do podwojenia relacji:

\n
Python console
>>> a2.publications.add(p3)\n
\n

Próba przypisania artykułu do obiektu innego typu niż „Publication” spowoduje zwrócenie wyjątku typu :exec:»TypeError»:

\n
Python console
>>> a2.publications.add(a1)\nTraceback (most recent call last):\n...\nTypeError: 'Publication' instance expected\n
\n

Z poziomu objektu klasy „Article” możesz w jednym poleceniu utworzyć nowy obiekt klasy „Publication”. Obiekt „a2” zostanie od razu przypisany do nowo powstałego obiektu klasy „Publication”:

\n
Python console
>>> new_publication = a2.publications.create(title='Highlights for Children')\n
\n

Z poziomu obiektu klasy „Article” istnieje dostęp do publikacji, do których artykuł został przypisany:

\n
Python console
>>> a1.publications.all()\n<QuerySet [<Publication: The Python Journal>]>\n>>> a2.publications.all()\n<QuerySet [<Publication: Highlights for Children>, <Publication: Science News>, <Publication: Science Weekly>, <Publication: The Python Journal>]>\n
\n

Obiekt klasy „Publication” ma natomiast dostęp do obiektów typu „Article”, które zostały do niego przypisane.

\n
Python console
>>> p2.article_set.all()\n<QuerySet [<Article: NASA uses Python>]>\n>>> p1.article_set.all()\n<QuerySet [<Article: Django lets you build Web apps easily>, <Article: NASA uses Python>]>\n>>> Publication.objects.get(id=4).article_set.all()\n<QuerySet [<Article: NASA uses Python>]>\n
\n

Relacja wiele-do-wielu może być filtrowana przy pomocy funkcjonalności wyszukiwania w relacjach:

\n
Python console
>>> Article.objects.filter(publications__id=1)\n<QuerySet [<Article: Django lets you build Web apps easily>, <Article: NASA uses Python>]>\n>>> Article.objects.filter(publications__pk=1)\n<QuerySet [<Article: Django lets you build Web apps easily>, <Article: NASA uses Python>]>\n>>> Article.objects.filter(publications=1)\n<QuerySet [<Article: Django lets you build Web apps easily>, <Article: NASA uses Python>]>\n>>> Article.objects.filter(publications=p1)\n<QuerySet [<Article: Django lets you build Web apps easily>, <Article: NASA uses Python>]>\n\n>>> Article.objects.filter(publications__title__startswith="Science")\n<QuerySet [<Article: NASA uses Python>, <Article: NASA uses Python>]>\n\n>>> Article.objects.filter(publications__title__startswith="Science").distinct()\n<QuerySet [<Article: NASA uses Python>]>\n
\n

Funkcja count() może być uruchomiona bezpośrednio na filtrowanej kolekcji.\nMożna ją również wywołać po wcześniejszym uruchomieniu distinct().\nOtrzymany wynik, zwróci nam ilość obiektów bez powtórzeń.

\n
Python console
>>> Article.objects.filter(publications__title__startswith="Science").count()\n2\n\n>>> Article.objects.filter(publications__title__startswith="Science").distinct().count()\n1\n\n>>> Article.objects.filter(publications__in=[1,2]).distinct()\n<QuerySet [<Article: Django lets you build Web apps easily>, <Article: NASA uses Python>]>\n>>> Article.objects.filter(publications__in=[p1,p2]).distinct()\n<QuerySet [<Article: Django lets you build Web apps easily>, <Article: NASA uses Python>]>\n
\n

Wyszukiwanie w relacjach możemy uruchomić z poziomu obydwu klas składających się na relację wiele-do-wielu. Poniżej znajduje się przykład zastosowania tego mechanizmu dla filtrowania kolekcji obiektów klasy „Publication”, która nie zawiera pola ManyToManyField:

\n
Python console
>>> Publication.objects.filter(id=1)\n<QuerySet [<Publication: The Python Journal>]>\n>>> Publication.objects.filter(pk=1)\n<QuerySet [<Publication: The Python Journal>]>\n\n>>> Publication.objects.filter(article__headline__startswith="NASA")\n<QuerySet [<Publication: Highlights for Children>, <Publication: Science News>, <Publication: Science Weekly>, <Publication: The Python Journal>]>\n\n>>> Publication.objects.filter(article__id=1)\n<QuerySet [<Publication: The Python Journal>]>\n>>> Publication.objects.filter(article__pk=1)\n<QuerySet [<Publication: The Python Journal>]>\n>>> Publication.objects.filter(article=1)\n<QuerySet [<Publication: The Python Journal>]>\n>>> Publication.objects.filter(article=a1)\n<QuerySet [<Publication: The Python Journal>]>\n\n>>> Publication.objects.filter(article__in=[1,2]).distinct()\n<QuerySet [<Publication: Highlights for Children>, <Publication: Science News>, <Publication: Science Weekly>, <Publication: The Python Journal>]>\n>>> Publication.objects.filter(article__in=[a1,a2]).distinct()\n<QuerySet [<Publication: Highlights for Children>, <Publication: Science News>, <Publication: Science Weekly>, <Publication: The Python Journal>]>\n
\n

Usunięcie powiązania pomiędzy obiektem klasy „Article” a obiektem klasy „Publication” możemy wykonać w sposób pokazany poniżej:

\n
Python console
>>> Article.objects.exclude(publications=p2)\n<QuerySet [<Article: Django lets you build Web apps easily>]>\n
\n

Jeżeli instancja klasy „Publication” zostanie usunięta, nie będziemy mieli już do niej dostępu z poziomu powiązanych instancji klasy „Article”.

\n
Python console
>>> p1.delete()\n>>> Publication.objects.all()\n<QuerySet [<Publication: Highlights for Children>, <Publication: Science News>, <Publication: Science Weekly>]>\n>>> a1 = Article.objects.get(pk=1)\n>>> a1.publications.all()\n<QuerySet []>\n
\n

Podobnie, jeżeli usuniemy obiekt klasy „Article”, dostęp do niego nie będzie możliwy z poziomu instancji klasy „Publication” do których był wcześniej przypisany.

\n
Python console
>>> a2.delete()\n>>> Article.objects.all()\n<QuerySet [<Article: Django lets you build Web apps easily>]>\n>>> p2.article_set.all()\n<QuerySet []>\n
\n

Przykład tworzenia relacji wiele-do-wielu z poziomu instancji obiektu nie definiującego tej relacji:

\n
Python console
>>> a4 = Article(headline='NASA finds intelligent life on Earth')\n>>> a4.save()\n>>> p2.article_set.add(a4)\n>>> p2.article_set.all()\n<QuerySet [<Article: NASA finds intelligent life on Earth>]>\n>>> a4.publications.all()\n<QuerySet [<Publication: Science News>]>\n
\n

Przykład tworzenia relacji wiele-do-wielu z poziomu instancji obiektu nie definiującego tej relacji. W tym przypadku w jednej linijce tworzymy instancję obiektu „Article” i wiążemy ją z publikacją „p2”:

\n
Python console
>>> new_article = p2.article_set.create(headline='Oxygen-free diet works wonders')\n>>> p2.article_set.all()\n<QuerySet [<Article: NASA finds intelligent life on Earth>, <Article: Oxygen-free diet works wonders>]>\n>>> a5 = p2.article_set.all()[1]\n>>> a5.publications.all()\n<QuerySet [<Publication: Science News>]>\n
\n

Usuwanie obiektu „Publication” z poziomu obiektu „Article”:

\n
Python console
>>> a4.publications.remove(p2)\n>>> p2.article_set.all()\n<QuerySet [<Article: Oxygen-free diet works wonders>]>\n>>> a4.publications.all()\n<QuerySet []>\n
\n

Oraz odwrotnie. Usuwanie obiektu „Article” z poziomu „Publication”:

\n
Python console
>>> p2.article_set.remove(a5)\n>>> p2.article_set.all()\n<QuerySet []>\n>>> a5.publications.all()\n<QuerySet []>\n
\n

Zbiór powiązanych obiektów, może być ustawiony przy pomocy listy:

\n
Python console
>>> a4.publications.all()\n<QuerySet [<Publication: Science News>]>\n>>> a4.publications.set([p3])\n>>> a4.publications.all()\n<QuerySet [<Publication: Science Weekly>]>\n
\n

Zbiór powiązanych obiektów może zostać wyczyszczony:

\n
Python console
>>> p2.article_set.clear()\n>>> p2.article_set.all()\n<QuerySet []>\n
\n

Zbiór powiązanych obiektów może zostać wyzerowany z poziomu obiektu, który jest drugą stroną relacji wiele-do-wielu(relacja nie w nim została zdefiniowana):

\n
Python console
>>> p2.article_set.add(a4, a5)\n>>> p2.article_set.all()\n<QuerySet [<Article: NASA finds intelligent life on Earth>, <Article: Oxygen-free diet works wonders>]>\n>>> a4.publications.all()\n<QuerySet [<Publication: Science News>, <Publication: Science Weekly>]>\n>>> a4.publications.clear()\n>>> a4.publications.all()\n<QuerySet []>\n>>> p2.article_set.all()\n<QuerySet [<Article: Oxygen-free diet works wonders>]>\n
\n

Utwórzmy na nowo „Article” oraz „Publication”, które uprzednio zostały usunięte.

\n
Python console
>>> p1 = Publication(title='The Python Journal')\n>>> p1.save()\n>>> a2 = Article(headline='NASA uses Python')\n>>> a2.save()\n>>> a2.publications.add(p1, p2, p3)\n
\n

Możemy usunąć masowo powiązane „Publication”, których tytuł rozpoczyna się od słowa „Science”:

\n
Python console
>>> Publication.objects.filter(title__startswith='Science').delete()\n>>> Publication.objects.all()\n<QuerySet [<Publication: Highlights for Children>, <Publication: The Python Journal>]>\n>>> Article.objects.all()\n<QuerySet [<Article: Django lets you build Web apps easily>, <Article: NASA finds intelligent life on Earth>, <Article: NASA uses Python>, <Article: Oxygen-free diet works wonders>]>\n>>> a2.publications.all()\n<QuerySet [<Publication: The Python Journal>]>\n
\n

Masowe usuwanie obiektów klasy „Article” przy pomocy zapytania. Przed właściwym usunięciem, możemy wywołać funkcję „print”, która wypisze obiekty, które zostaną usunięte po wywołaniu operacji delete():

\n
Python console
>>> q = Article.objects.filter(headline__startswith='Django')\n>>> print(q)\n<QuerySet [<Article: Django lets you build Web apps easily>]>\n>>> q.delete()\n
\n

Po wywołaniu operacji delete(), QuerySet nie powinien już zawierać usuniętych obiektów:

\n
Python console
>>> print(q)\n<QuerySet []>\n>>> p1.article_set.all()\n<QuerySet [<Article: NASA uses Python>]>\n
","rootId":"many-to-many-relationships","toc":[],"breadcrumbs":[{"docname":"topics/index","title":"Używanie Django","url":"/pl/3.1/topics/"},{"docname":"topics/db/index","title":"Modele i bazy danych","url":"/pl/3.1/topics/db/"},{"docname":"topics/db/examples/index","title":"Examples of model relationship API usage","url":"/pl/3.1/topics/db/examples/"}],"prev":{"docname":"topics/db/examples/index","title":"Examples of model relationship API usage","url":"/pl/3.1/topics/db/examples/"},"next":{"docname":"topics/db/examples/many_to_one","title":"Relacje wiele-do-jednego","url":"/pl/3.1/topics/db/examples/many_to_one/"},"formats":{"html":"/pl/3.1/topics/db/examples/many_to_many/","markdown":"/pl/3.1/topics/db/examples/many_to_many.md","json":"/pl/3.1/topics/db/examples/many_to_many.json"},"source":"https://github.com/django/django/blob/stable/3.1.x/docs/topics/db/examples/many_to_many.txt","official":"https://docs.djangoproject.com/pl/3.1/topics/db/examples/many_to_many/","inVersions":["6.1","6.0","5.2","5.1","5.0","4.2","4.1","4.0","3.2","3.1","3.0","2.2","2.1","2.0","1.11","1.10"],"inLocales":["en","zh-hans","fr","ja","id","pt-br","ko","es","el","pl"]}